1 2 3 4 5 6

Kalendarium


Partnerzy



















Licznik odwiedzin: 3026719

Newsletter

Chcesz otrzymywać wiadomości o aktualnych wydarzeniach? Podaj Twój adres email i kliknij przycisk Zapisz.



Szukaj

Chcesz odnaleźć informację na stronie? Wpisz słowo kluczowe i kliknij przycisk Szukaj.



Tablica na trasie rowerej
40. Zabytkowy układ urbanistyczny Dynowa

40. Zabytkowy układ urbanistyczny Dynowa

Dynów położony jest na Pogórzu Karpackim, którego część określana jest jako Pogórze Dynowskie.
W materiałach źródłowych występuje po raz pierwszy w 1423 r. już jako miasto, choć data jego lokacji nie jest znana. Miasto powstało na wzniesieniu górującym nad doliną Sanu w miejscu posiadającym naturalne warunki obronne. Z tego właśnie okresu pochodzi układ urbanistyczny Dynowa.

Centrum regularnego układu miejskiego stanowił prostokątny rynek. Czworobok miasta od strony północno-zachodniej zamykał kościół, a od północnego wschodu zamek wzniesiony po 1409 r. zapewne przez Piotra Lunaka Kmitę, na miejscu dawnego grodziska.
Układ przestrzenny Dynowa nawiązywał do planu szachownicowego, szeroko stosowanego przy projektowaniu średniowiecznych układów urbanistycznych. Zakładał on wyprowadzenie z naroży rynku po dwie prostopadłe ulice. Cechą charakterystyczną układu urbanistycznego Dynowa było to, że zabudowa pierzei przyrynkowych wkraczała w ulice wychodzące z placu rynkowego. Tak ukształtowany układ przetrwał w zasadzie do połowy XVII w., w okresie następnym, aż do pierwszego rozbioru, nie ulegał już większym przemianom. Natomiast obszar zabudowy nieznacznie się powiększał.
Na początku XVIII w. w drewnianej zabudowie przyrynkowej Dynowa zaczęły pojawiać się pierwsze parterowe domy murowane, które w pierwszej połowie XIX w. zastąpiły ostatnie budynki drewniane. Zmiany w zabudowie centralnej miasta nastąpiły także po pożarach, które miały miejsce w 1870 i 1904 r. Spłonęło wówczas wiele budynków mieszkalnych oraz gospodarczych. Późniejsza zabudowa nie była już stylowa i taka piękna jak dawniej. Dalszych zniszczeń dokonały pożary II wojny światowej i niemieckie bombardowania.
Z krajobrazu miasta zniknęły okazałe budynki cerkwi oraz synagogi.
Zabudowę rynku uzupełnia pomnik króla Władysława Jagiełły, postawiony przez społeczeństwo Dynowa w pięćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. Jest to rzeźba wykonana w wapieniu pińczowskim przez M. Korpala w krakowskim zakładzie Fischer.
W 2015 r. rynek przeszedł gruntowną rewitalizację polegającą na zmianie układu zagospodarowania z nowym układem alejek i zieleńców. Nawierzchnia płyty rynku została wymieniona, przybyło nowe wyposażenie: ławki i kosze na śmieci, stojaki na rowery, tablice ogłoszeniowe, maszty flagowe, a w miejscu dawnej betonowej misy fontanny, wybudowana została nowoczesna podświetlana symbolizująca swoim kształtem przepływającą przez miasto rzekę San.

Autorzy fotografii: Daniel Gąsecki, Jan Prokop, zbiory Grzegorza Szajnika

powróć do mapy trasy rowerowej... | powróć do listy tablic na trasie rowerowej...

 

 

 

WCZYTYWANIE